VIE
ENG
Sinh thiết vú là một trong những phương pháp quan trọng giúp xác định chính xác một khối bất thường ở vú là lành tính hay ác tính. Khi phát hiện bất thường qua chụp nhũ ảnh hoặc siêu âm, bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết để lấy mẫu mô vú đem phân tích, từ đó hỗ trợ chẩn đoán ung thư vú và xây dựng hướng điều trị phù hợp.
Sinh thiết vú là gì?
Các khối u hoặc cục ở vú khá phổ biến và không phải tất cả đều là ung thư. Nhiều trường hợp chỉ là tổn thương lành tính như nang chứa dịch, u xơ tuyến vú hoặc thay đổi mô tuyến vú theo nội tiết. Tuy nhiên, vẫn có những tổn thương tiềm ẩn nguy cơ ung thư cần được đánh giá chuyên sâu.
Sinh thiết vú là phương pháp giúp xác định chính xác vấn đề nghi ngờ ở vú
Sinh thiết vú là kỹ thuật lấy một phần mô tại vị trí nghi ngờ để xét nghiệm dưới kính hiển vi. Đây được xem là phương pháp có độ chính xác cao trong việc xác định bản chất của tổn thương vú. Hiện nay, thay vì phẫu thuật lấy mô như trước đây, nhiều trường hợp có thể thực hiện sinh thiết lõi kim - Một kỹ thuật xâm lấn tối thiểu, an toàn và ít gây đau. Phương pháp này giúp hạn chế chảy máu, giảm nguy cơ để lại sẹo và người bệnh có thể sinh hoạt gần như bình thường sau thủ thuật.
Khi nào cần thực hiện sinh thiết vú?
Bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết vú khi phát hiện những dấu hiệu bất thường như:
- Khối u hoặc vùng mô bất thường ở vú
- Hình ảnh nghi ngờ trên chụp nhũ ảnh
- Vi vôi hóa tuyến vú
- Tổn thương phát hiện qua siêu âm vú
- Khối u thay đổi kích thước hoặc đặc điểm theo thời gian
Thông thường, sinh thiết được khuyến cáo sau khi người bệnh đã thực hiện các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm hoặc chụp nhũ ảnh nhưng chưa thể kết luận chính xác bản chất tổn thương.
Các phương pháp sinh thiết vú thường gặp
Tùy vào đặc điểm tổn thương, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp sinh thiết phù hợp.
Sinh thiết lõi kim dưới hướng dẫn siêu âm
Sinh thiết lõi giúp thu thập mẫu mô một cách chính xác, hạn chế tổn thương
Phương pháp này được thực hiện khi siêu âm phát hiện khối u rắn trong mô vú. Bác sĩ sẽ sử dụng đầu dò siêu âm để xác định chính xác vị trí tổn thương và đưa kim sinh thiết vào khu vực cần lấy mẫu. Trong đó, siêu âm giúp phân biệt tương đối rõ giữa nang chứa dịch và khối mô rắn, từ đó hỗ trợ định hướng sinh thiết chính xác hơn.
Sinh thiết lập thể dưới hướng dẫn nhũ ảnh
Sinh thiết lập thể thường được chỉ định trong trường hợp có vi vôi hóa hoặc các tổn thương rất nhỏ chỉ nhìn thấy trên chụp nhũ ảnh. Trong quá trình thực hiện, người bệnh nằm sấp trên bàn chuyên dụng có thiết kế đặc biệt để bác sĩ tiếp cận vùng vú cần sinh thiết từ phía dưới. Hệ thống chụp nhũ ảnh kỹ thuật số sẽ hỗ trợ xác định chính xác vị trí tổn thương trước khi lấy mẫu mô.
Quy trình sinh thiết vú diễn ra như thế nào?
Bước 1: Gây tê tại chỗ
Người bệnh được gây tê tại vùng vú cần sinh thiết nhằm giảm cảm giác đau trong suốt quá trình thực hiện thủ thuật.
Bước 2: Sát khuẩn và chuẩn bị vị trí sinh thiết
Bác sĩ tiến hành sát khuẩn vùng da thực hiện thủ thuật để đảm bảo vô trùng và hạn chế nguy cơ nhiễm trùng.
Bước 3: Đưa kim sinh thiết vào mô vú
Bác sĩ tạo một đường rất nhỏ trên da, sau đó đưa kim sinh thiết chuyên dụng vào vị trí tổn thương dưới hướng dẫn của siêu âm hoặc hệ thống nhũ ảnh kỹ thuật số.
Bước 4: Lấy mẫu mô vú
Kim sinh thiết sẽ lấy các mẫu mô tại khu vực nghi ngờ. Thông thường, nhiều mẫu mô được lấy để phục vụ quá trình phân tích giải phẫu bệnh chính xác hơn.
Bước 5: Kết thúc thủ thuật và băng ép
Sau khi hoàn tất, vị trí sinh thiết được băng ép bằng băng keo y tế nhỏ để hạn chế chảy máu và bảo vệ vùng da thực hiện thủ thuật.
Bước 6: Theo dõi sau sinh thiết
Sau khi hoàn tất thủ thuật, người bệnh sẽ được nghỉ ngơi và theo dõi tại phòng thủ thuật trong một khoảng thời gian ngắn. Bác sĩ và điều dưỡng sẽ kiểm tra tình trạng đau hoặc các phản ứng sau sinh thiết trước khi người bệnh ra về.
Sau sinh thiết vú cần lưu ý gì?
Người bệnh được bác sĩ theo dõi và dặn dò sau sinh thiết để đảm bảo không xảy ra các vấn đề khó chịu
Sau sinh thiết, người bệnh có thể cảm thấy đau nhẹ hoặc xuất hiện bầm tím tại vị trí thực hiện thủ thuật trong vài ngày đầu. Đây là phản ứng thường gặp và thường cải thiện dần sau đó. Phần lớn người bệnh có thể trở lại sinh hoạt và làm việc bình thường vào ngày hôm sau.
Để hỗ trợ quá trình hồi phục và hạn chế nguy cơ biến chứng, người bệnh nên giữ vùng sinh thiết sạch và khô, hạn chế vận động mạnh trong 24 giờ đầu, đồng thời tuân thủ các hướng dẫn chăm sóc từ bác sĩ. Ngoài ra, việc tái khám đúng lịch hẹn cũng rất quan trọng để nhận kết quả và được tư vấn hướng theo dõi hoặc điều trị phù hợp nếu cần thiết.
Sinh thiết vú có nguy hiểm không?
Sinh thiết lõi kim là phương pháp ít xâm lấn, được đánh giá có độ an toàn cao và tỷ lệ biến chứng thấp. Sau thủ thuật, người bệnh có thể gặp một số phản ứng nhẹ như đau, bầm tím hoặc chảy máu nhẹ tại vị trí sinh thiết, tuy nhiên các triệu chứng này thường không kéo dài và sẽ cải thiện dần theo thời gian. Những biến chứng nghiêm trọng như nhiễm trùng hoặc chảy máu nhiều rất hiếm gặp.
Để đảm bảo hiệu quả chẩn đoán cũng như hạn chế tối đa rủi ro trong quá trình thực hiện, sinh thiết vú nên được tiến hành tại cơ sở y tế có đầy đủ trang thiết bị, hệ thống chẩn đoán hình ảnh hỗ trợ và đội ngũ bác sĩ có chuyên môn trong lĩnh vực chẩn đoán bệnh lý tuyến vú.
Vai trò của sinh thiết vú trong chẩn đoán ung thư vú
Ung thư vú là một trong những bệnh ung thư phổ biến ở phụ nữ, tuy nhiên nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, khả năng điều trị hiệu quả và kiểm soát bệnh sẽ cao hơn đáng kể. Trong quá trình chẩn đoán, sinh thiết vú được xem là bước quan trọng giúp xác định chính xác bản chất của tổn thương, từ đó hỗ trợ bác sĩ đưa ra hướng điều trị phù hợp cho từng trường hợp cụ thể.
Trên thực tế, không phải mọi khối u ở vú đều là ung thư. Nhiều tổn thương có thể là lành tính như u xơ tuyến vú, nang tuyến vú hoặc thay đổi mô tuyến do nội tiết. Tuy nhiên, chỉ dựa vào siêu âm hoặc chụp nhũ ảnh thường chưa đủ để khẳng định chính xác tính chất của khối u. Sinh thiết vú giúp lấy trực tiếp mẫu mô tại vùng nghi ngờ để phân tích giải phẫu bệnh - phương pháp có giá trị cao trong việc xác định tế bào ung thư.
Ngoài việc xác định tổn thương là lành tính hay ác tính, kết quả sinh thiết còn cung cấp nhiều thông tin quan trọng như:
- Loại ung thư vú nếu có
- Mức độ phát triển của tế bào ung thư
- Đặc điểm mô học của khối u
- Các yếu tố sinh học liên quan đến điều trị như thụ thể nội tiết hoặc HER2
Đây là những dữ liệu quan trọng giúp bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, bao gồm phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, điều trị nội tiết hoặc điều trị nhắm trúng đích.
Trong nhiều trường hợp, sinh thiết còn giúp người bệnh tránh được những can thiệp phẫu thuật không cần thiết nếu kết quả xác định tổn thương là lành tính. Đồng thời, việc phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm cũng giúp tăng cơ hội bảo tồn tuyến vú và cải thiện chất lượng cuộc sống sau điều trị.
