VIE
ENG
Nội soi đại tràng không phải là một thủ thuật mà mọi người đều cần thực hiện định kỳ giống nhau. Có người được chỉ định nội soi vì xuất hiện triệu chứng bất thường, có người thực hiện để tầm soát ung thư đại trực tràng dù chưa có biểu hiện bệnh. Điều quan trọng là xác định mục đích của nội soi và nguy cơ sức khỏe của từng người. Vậy khi nào nội soi đại tràng thực sự cần thiết?
Nội soi đại tràng có tác dụng gì?
Nội soi đại tràng là kỹ thuật sử dụng một ống nội soi mềm có camera đưa qua hậu môn để quan sát trực tiếp bên trong trực tràng và đại tràng. Khác với những phương pháp chỉ cung cấp hình ảnh gián tiếp, nội soi cho phép bác sĩ đánh giá trực tiếp niêm mạc và nhận diện những tổn thương bất thường.
Trong quá trình thực hiện, khi phát hiện tổn thương phù hợp, bác sĩ có thể lấy mẫu mô để sinh thiết hoặc xử lý một số polyp ngay trong lần nội soi. Vì vậy, nội soi vừa có giá trị chẩn đoán, vừa có thể hỗ trợ can thiệp điều trị trong những trường hợp được chỉ định.
Không có triệu chứng, có cần nội soi đại tràng không?
Không có triệu chứng không đồng nghĩa với việc tất cả mọi người đều cần nội soi. Tuy nhiên, một người không đau bụng, không rối loạn đại tiện vẫn có thể được tư vấn tầm soát nếu thuộc nhóm tuổi hoặc nguy cơ phù hợp.
Lý do là ung thư đại trực tràng và một số tổn thương tiền ung thư có thể phát triển trong thời gian dài mà chưa gây biểu hiện rõ ràng. WHO cho biết nhiều trường hợp ung thư đại trực tràng có thể không có triệu chứng ở giai đoạn sớm. Tầm soát có vai trò phát hiện bệnh sớm và đặc biệt quan trọng trong việc nhận diện, xử lý các tổn thương tiền ung thư.
Do đó, cần phân biệt hai tình huống:
- Nội soi chẩn đoán: Được thực hiện khi người bệnh có triệu chứng hoặc bất thường cần tìm nguyên nhân.
- Nội soi tầm soát: Được thực hiện ở người chưa có triệu chứng nhưng có độ tuổi hoặc yếu tố nguy cơ phù hợp nhằm phát hiện sớm tổn thương.
5 trường hợp nên nội soi đại tràng
Xuất hiện máu trong phân
Đi ngoài ra máu có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân, từ bệnh lý vùng hậu môn - trực tràng đến các tổn thương ở đại tràng. Vì vậy, không nên mặc định máu trong phân chỉ là do bệnh trĩ.
Đặc biệt, khi tình trạng tái diễn hoặc đi kèm thay đổi thói quen đại tiện, sụt cân, mệt mỏi,... người bệnh nên được thăm khám để xác định nguyên nhân. Nội soi có thể giúp bác sĩ quan sát trực tiếp vị trí tổn thương và đánh giá mức độ bất thường.
Thói quen đại tiện thay đổi kéo dài
Táo bón hoặc tiêu chảy đôi khi có thể liên quan đến chế độ ăn uống, thuốc đang sử dụng hoặc các rối loạn chức năng đường ruột. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài, tái diễn hoặc xuất hiện những thay đổi khác với thói quen đại tiện thông thường, người bệnh không nên chủ quan mà nên được thăm khám để tìm nguyên nhân.
Theo WHO, thay đổi thói quen đại tiện như tiêu chảy, táo bón hoặc thay đổi hình dạng phân là một trong những biểu hiện có thể gặp ở người mắc ung thư đại trực tràng. Dù những triệu chứng này không đồng nghĩa với ung thư, việc xuất hiện dai dẳng hoặc bất thường vẫn là cơ sở để bác sĩ cân nhắc các bước thăm khám và kiểm tra cần thiết.
Thiếu máu, thiếu sắt chưa xác định được nguyên nhân
Thiếu máu thiếu sắt có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Trong một số trường hợp, đây có thể là dấu hiệu của tình trạng mất máu âm thầm trong đường tiêu hóa mà người bệnh không thể nhận biết bằng mắt thường.
Khi chưa xác định được nguyên nhân gây thiếu máu, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp thăm dò đường tiêu hóa để tìm kiếm nguồn mất máu hoặc tổn thương tiềm ẩn. Trong đó, nội soi đại tràng giúp trực tiếp quan sát niêm mạc đại tràng và phát hiện những bất thường có thể liên quan đến tình trạng này.
Có tiền sử gia đình hoặc từng phát hiện polyp
Nguy cơ ung thư đại trực tràng không giống nhau ở mỗi người. Những người có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng, từng có polyp hoặc ung thư đại trực tràng, hoặc mắc một số hội chứng di truyền có nguy cơ cao hơn so với nhóm nguy cơ trung bình.
Theo WHO, các yếu tố này có thể ảnh hưởng đến thời điểm bắt đầu và tần suất tầm soát. Vì vậy, nếu gia đình từng có người mắc ung thư đại trực tràng hoặc bản thân đã được phát hiện polyp, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để xây dựng lịch theo dõi phù hợp, thay vì áp dụng một mốc nội soi chung cho tất cả mọi người.
Đến tuổi khuyến nghị nên tầm soát
Đây cũng là lý do một người dù chưa xuất hiện triệu chứng vẫn có thể được bác sĩ tư vấn tầm soát ung thư đại trực tràng.
Theo khuyến cáo của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS), người trưởng thành có nguy cơ trung bình nên bắt đầu tầm soát từ 45 tuổi. Có nhiều phương pháp tầm soát khác nhau, bao gồm xét nghiệm phân và các phương pháp thăm dò trực tiếp như nội soi đại tràng. Tuy nhiên, 45 tuổi không đồng nghĩa với việc bắt buộc phải nội soi. Việc lựa chọn phương pháp và thời điểm tầm soát cần được cân nhắc dựa trên tuổi, tiền sử sức khỏe, yếu tố nguy cơ và tư vấn của bác sĩ.
Nội soi đại tràng có đau không?
Mức độ khó chịu khi nội soi đại tràng có thể khác nhau tùy từng người. Trong quá trình thực hiện, người bệnh có thể cảm thấy chướng bụng, căng tức hoặc khó chịu do ống nội soi di chuyển và đại tràng được bơm khí để hỗ trợ quan sát.
Trải nghiệm nội soi cũng phụ thuộc vào cấu trúc đại tràng, khả năng dung nạp của mỗi người và việc có thực hiện thêm các thủ thuật như sinh thiết hoặc cắt polyp hay không. Để hạn chế cảm giác khó chịu, nội soi có an thần hoặc tiền mê có thể được áp dụng ở những trường hợp phù hợp, giúp người bệnh thư giãn hơn trong suốt quá trình thực hiện.
Tuy nhiên việc sử dụng thuốc an thần cần được bác sĩ đánh giá trước thủ thuật dựa trên tình trạng sức khỏe và mức độ phù hợp của từng trường hợp.
Tại Phòng khám Đa khoa VIETMEDI, dịch vụ nội soi tiêu hóa được triển khai trong cùng hệ thống thăm khám và cận lâm sàng, giúp quá trình đánh giá và chăm sóc sức khỏe được tiếp nối thuận tiện, liền mạch.
VIETMEDI trang bị hệ thống nội soi Olympus tích hợp công nghệ NBI, hỗ trợ bác sĩ quan sát rõ hơn các đặc điểm của niêm mạc và đánh giá tổn thương trong quá trình thực hiện. Với những khách hàng cần hạn chế cảm giác khó chịu, nội soi tiền mê có thể được lựa chọn khi phù hợp với chỉ định và tình trạng sức khỏe.
Đặc biệt, khi phát hiện bất thường qua nội soi, khách hàng có thể tiếp tục được bác sĩ đánh giá chuyên sâu, tư vấn hướng xử trí và theo dõi dựa trên kết quả nội soi cùng các thông tin liên quan trong hồ sơ sức khỏe, thay vì kết thúc hành trình ngay sau khi nhận kết quả.
Nội soi đại tràng không phải là một xét nghiệm dành cho tất cả mọi người, nhưng với đúng đối tượng, đúng thời điểm và được thực hiện đúng kỹ thuật, đây là một công cụ quan trọng để phát hiện sớm tổn thương và chủ động bảo vệ sức khỏe đại tràng.
