VIE
ENGNội soi dạ dày là phương pháp chẩn đoán quan trọng giúp phát hiện sớm các bệnh lý tiêu hóa như viêm loét dạ dày – tá tràng, trào ngược thực quản, polyp và ung thư dạ dày. Theo thống kê y tế, hơn 70% người trưởng thành từng gặp các triệu chứng liên quan đến dạ dày ít nhất một lần trong đời, trong đó nhiều trường hợp tiến triển âm thầm mà không có biểu hiện rõ ràng. Đáng chú ý, ung thư dạ dày hiện nằm trong nhóm 5 loại ung thư phổ biến nhất tại Việt Nam và phần lớn bệnh nhân được phát hiện ở giai đoạn muộn do không thăm khám kịp thời. Vì vậy, việc hiểu rõ về nội soi dạ dày, từ quy trình thực hiện đến những lưu ý trước và sau khi nội soi, sẽ giúp người bệnh chủ động bảo vệ sức khỏe tiêu hóa và nâng cao hiệu quả phát hiện sớm bệnh lý nguy hiểm.
Nội soi dạ dày là gì?
Nội soi dạ dày là phương pháp chẩn đoán y khoa sử dụng một ống nội soi mềm, có gắn camera và nguồn sáng ở đầu, được đưa qua đường miệng hoặc mũi xuống thực quản, dạ dày và tá tràng. Thông qua hình ảnh thu được trên màn hình, bác sĩ có thể quan sát trực tiếp niêm mạc dạ dày và phát hiện sớm các bất thường của hệ tiêu hóa trên.
Phương pháp nội soi dạ dày giúp chẩn đoán chính xác nhiều bệnh lý như viêm dạ dày, loét dạ dày – tá tràng, trào ngược dạ dày – thực quản, polyp dạ dày và đặc biệt là ung thư dạ dày ở giai đoạn sớm. Trong quá trình nội soi, bác sĩ cũng có thể lấy mẫu sinh thiết để xét nghiệm, phát hiện vi khuẩn Helicobacter pylori hoặc đánh giá bản chất tổn thương.
Hiện nay, nội soi dạ dày được đánh giá là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán các bệnh lý dạ dày, nhờ độ chính xác cao, thời gian thực hiện nhanh và khả năng phát hiện tổn thương ngay cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng. Với sự phát triển của y học hiện đại, nội soi dạ dày ngày càng an toàn, ít khó chịu hơn, đặc biệt với các kỹ thuật nội soi không đau.
Nội soi dạ dày giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường
Nội soi dạ dày có đau không?
Nội soi dạ dày là thủ thuật chẩn đoán phổ biến và được đánh giá là an toàn, tuy nhiên nhiều người vẫn lo lắng về cảm giác đau khi thực hiện. Trên thực tế, nội soi dạ dày không gây đau dữ dội, cảm giác chủ yếu là khó chịu tạm thời và mức độ khó chịu này khác nhau tùy từng phương pháp nội soi cũng như cơ địa mỗi người.
Với nội soi dạ dày thông thường, người bệnh vẫn tỉnh táo trong suốt quá trình thực hiện. Khi ống nội soi đi qua cổ họng, có thể xuất hiện cảm giác vướng, buồn nôn hoặc hơi khó chịu do phản xạ tự nhiên của cơ thể. Ngoài ra, trong quá trình nội soi, bác sĩ sẽ bơm một lượng khí vừa đủ vào dạ dày để quan sát rõ niêm mạc, điều này có thể gây cảm giác căng tức nhẹ vùng thượng vị. Những biểu hiện này không phải là đau, thường chỉ kéo dài vài phút và nhanh chóng giảm dần sau khi kết thúc nội soi.
Đối với những người có tâm lý lo lắng, dễ kích thích phản xạ buồn nôn hoặc có tiền sử bệnh lý vùng họng, cảm giác khó chịu có thể rõ rệt hơn. Tuy nhiên, nếu người bệnh giữ tâm lý thoải mái, thả lỏng cơ thể và phối hợp tốt với bác sĩ, quá trình nội soi dạ dày sẽ diễn ra nhanh chóng và nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
Nội soi dạ dày không đau ra đời giúp giảm nỗi sợ của người bệnh
Hiện nay, nội soi dạ dày không đau bằng phương pháp gây mê hoặc tiền mê đang được áp dụng rộng rãi. Với kỹ thuật này, người bệnh sẽ được sử dụng thuốc an thần tác dụng ngắn, giúp ngủ sâu trong thời gian nội soi. Nhờ đó, người bệnh hoàn toàn không cảm nhận được đau hay khó chịu, không buồn nôn và không có ký ức về quá trình thực hiện. Sau khi tỉnh lại, cảm giác mệt nhẹ có thể xuất hiện trong thời gian ngắn nhưng sẽ nhanh chóng hồi phục.
Mức độ khó chịu khi nội soi dạ dày còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tay nghề bác sĩ, chất lượng thiết bị nội soi, thời gian thực hiện và sự tuân thủ hướng dẫn trước nội soi. Việc lựa chọn cơ sở y tế uy tín, trang thiết bị hiện đại và bác sĩ giàu kinh nghiệm sẽ giúp giảm tối đa cảm giác khó chịu cũng như đảm bảo an toàn cho người bệnh.
Tóm lại, nội soi dạ dày không phải là thủ thuật đau đớn như nhiều người vẫn nghĩ. So với lợi ích phát hiện sớm viêm loét, polyp hay ung thư dạ dày, những khó chịu ngắn hạn trong quá trình nội soi là hoàn toàn có thể chấp nhận. Việc hiểu rõ về cảm giác khi nội soi sẽ giúp người bệnh yên tâm hơn và chủ động chăm sóc sức khỏe tiêu hóa một cách hiệu quả.
Các phương pháp nội soi dạ dày được sử dụng hiện nay
Nội soi dạ dày là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh cho phép quan sát trực tiếp bên trong thực quản, dạ dày và tá tràng để phát hiện các tổn thương như viêm loét, polyp, trào ngược hay ung thư. Với sự phát triển của y học hiện đại, hiện nay có nhiều phương pháp nội soi dạ dày khác nhau nhằm tối ưu hóa độ chính xác, giảm cảm giác khó chịu và cải thiện trải nghiệm của người bệnh.
Nội soi dạ dày qua đường miệng
Phương pháp nội soi dạ dày qua đường miệng là phương pháp truyền thống và phổ biến nhất hiện nay. Bác sĩ sử dụng một ống nội soi mềm gắn camera ở đầu đưa qua miệng xuống thực quản và dạ dày để quan sát niêm mạc, ghi nhận hình ảnh tổn thương và chẩn đoán bệnh. Phương pháp này có ưu điểm là độ chính xác cao, cho hình ảnh trực quan và có thể thực hiện các thủ thuật sinh thiết ngay trong quá trình soi.
Tuy nhiên, khi thực hiện nội soi qua miệng, người bệnh có thể cảm thấy buồn nôn, vướng cổ họng hoặc khó chịu nhẹ do phản xạ sinh lý tự nhiên. Phương pháp này thường được chỉ định cho hầu hết trường hợp khám tiêu hóa, trừ khi có chống chỉ định.
Nội soi dạ dày qua đường mũi
Nội soi qua đường mũi là kỹ thuật đưa ống nội soi mềm vào dạ dày qua lỗ mũi, thay vì đi qua miệng. Ưu điểm lớn nhất của phương pháp này là mang lại cảm giác dễ chịu hơn đối với nhiều người, đặc biệt là những người lo sợ phản xạ buồn nôn khi soi qua miệng. Do ống soi nhỏ và mỏng hơn, bệnh nhân thường ít khó chịu và có thể nói chuyện nhẹ nhàng trong quá trình thực hiện hơn so với nội soi qua miệng.
Tuy nhiên, nội soi qua mũi không phù hợp với tất cả đối tượng, chẳng hạn người có hẹp mũi hoặc bệnh lý mũi – họng, nên bác sĩ sẽ cân nhắc trước khi chỉ định.
Nội soi dạ dày có gây mê (nội soi không đau)
Nội soi dạ dày có gây mê là phương pháp hiện đại được nhiều cơ sở y tế áp dụng nhằm giảm tối đa cảm giác khó chịu. Trước khi nội soi, người bệnh được sử dụng thuốc an thần hoặc gây mê ngắn giúp giảm bớt phản xạ buồn nôn, đau hay lo lắng, thậm chí hoàn toàn không cảm nhận được quá trình nội soi.
Ngoài việc mang lại trải nghiệm thoải mái, nội soi có gây mê còn tạo điều kiện thuận lợi để bác sĩ thực hiện các thủ thuật can thiệp như sinh thiết mô, cắt polyp hoặc cầm máu ngay trong quá trình soi. Tuy nhiên, phương pháp này thường có chi phí cao hơn và cần đội ngũ gây mê chuyên môn cao nên bác sĩ sẽ chỉ định khi cần thiết hoặc theo nhu cầu của người bệnh.
Trong những năm gần đây, nhờ phát triển công nghệ y tế, nhiều kỹ thuật nội soi tiên tiến được áp dụng nhằm tăng khả năng phát hiện tổn thương sớm và cải thiện chất lượng chẩn đoán. Một trong số đó là nội soi sử dụng ánh sáng dải hẹp NBI (Narrow Band Imaging), giúp tăng cường độ tương phản của niêm mạc và ranh giới tổn thương, từ đó phát hiện chính xác hơn so với nội soi truyền thống.
Công nghệ này đặc biệt hữu ích trong tầm soát các tổn thương tiền ung thư hoặc các bất thường nhỏ mà mắt thường khó nhận ra. Ngoài ra, thiết bị nội soi hiện đại còn có thể tích hợp khả năng phóng đại và phân tích cấu trúc mô tối ưu hơn, giúp bác sĩ quyết định điều trị chính xác hơn ngay trong quá trình nội soi.
Khi nào nên nội soi dạ dày?
Nội soi dạ dày là phương pháp chẩn đoán quan trọng giúp phát hiện sớm các bệnh lý đường tiêu hóa, đặc biệt là viêm loét dạ dày – tá tràng và ung thư dạ dày. Theo khuyến cáo của các hiệp hội tiêu hóa uy tín, bạn nên nội soi dạ dày trong những trường hợp sau:
- Xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ bệnh dạ dày
Nếu bạn gặp các dấu hiệu kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, nội soi dạ dày là cần thiết để xác định nguyên nhân chính xác:
+ Đau thượng vị (đau vùng trên rốn), đau âm ỉ hoặc dữ dội
+ Ợ chua, ợ nóng, trào ngược axit
+ Buồn nôn, nôn, đầy bụng, khó tiêu
+ Chán ăn, nhanh no, ăn không ngon
+ Đau dạ dày về đêm hoặc khi đói
Những triệu chứng này không nên chỉ điều trị bằng thuốc kéo dài mà không nội soi, vì có thể che lấp bệnh lý nghiêm trọng bên trong.
Cần nội soi dạ dày khi xuất hiện các triệu chứng đau dữ dội ở dạ dày
- Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm
Bạn cần nội soi dạ dày càng sớm càng tốt nếu có các biểu hiện sau:
+ Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen
+ Sụt cân nhanh, không rõ nguyên nhân
+ Thiếu máu, mệt mỏi kéo dài
+ Nuốt nghẹn, nuốt đau
+ Đau bụng dữ dội, ngày càng tăng
Đây là những dấu hiệu có thể liên quan đến xuất huyết tiêu hóa hoặc ung thư dạ dày, việc nội soi sớm giúp tăng cơ hội phát hiện và điều trị hiệu quả.
- Điều trị bệnh dạ dày bằng thuốc không hiệu quả
Khi bạn sử dụng thuốc điều trị dạ dày trên 2-4 tuần hoặc điều trị HP nhưng triệu chứng không cải thiện hoặc tái phát nhanh. Khuyến khích nội soi dạ dày giúp:
+ Đánh giá mức độ tổn thương niêm mạc
+ Kiểm tra vi khuẩn Helicobacter pylori (HP)
+ Điều chỉnh phác đồ điều trị phù hợp hơn
- Thuộc nhóm nguy cơ cao ung thư dạ dày
Bạn nên chủ động nội soi dạ dày định kỳ nếu:
+ Trên 40 tuổi
+ Có tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày
+ Nhiễm HP lâu năm chưa điều trị triệt để
+ Thường xuyên hút thuốc lá, uống rượu bia
+ Ăn mặn, ăn nhiều đồ muối chua, đồ chế biến sẵn
Nội soi dạ dày giúp phát hiện tổn thương tiền ung thư ngay từ giai đoạn sớm, khi đó khả năng chữa khỏi rất cao.
Nội soi dạ dày là phương pháp thăm khám tiêu hóa quan trọng, đóng vai trò then chốt trong việc phát hiện sớm và điều trị hiệu quả các bệnh lý dạ dày – tá tràng. Chủ động nội soi dạ dày định kỳ không chỉ giúp chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây đau dạ dày, đầy hơi, ợ chua mà còn góp phần phòng ngừa những biến chứng nguy hiểm như xuất huyết tiêu hóa hay ung thư dạ dày. Để đảm bảo an toàn và độ chính xác cao, người bệnh nên lựa chọn cơ sở y tế uy tín, tuân thủ đúng hướng dẫn trước và sau nội soi, đồng thời duy trì chế độ ăn uống – sinh hoạt khoa học nhằm bảo vệ sức khỏe dạ dày lâu dài.
